Blog Details

Sindirim sistemi hastalıkları söz konusu olduğunda en sık duyulan ama en çok yanlış anlaşılan kavramlardan biri “polip”tir. Kolonoskopi veya endoskopi sırasında “polip saptandı”, “polip alındı”, “patoloji sonucu beklenecek” gibi ifadeler hastalarda ciddi bir endişeye yol açabilir; çünkü çoğu kişi polip denildiğinde aklına doğrudan kanser gelmesinden korkar. Oysa polipler, sindirim sistemi içinde oldukça sık görülen, büyük bir kısmı iyi huylu olan ve erken dönemde tespit edilip doğru yöntemle çıkarıldığında kanser gelişimini büyük oranda önleyen oluşumlardır. Günümüzde gelişen endoskopik teknikler sayesinde, daha önce ameliyat gerektiren birçok polip artık EMR (Endoskopik Mukozal Rezeksiyon) ve ESD (Endoskopik Submukozal Diseksiyon) gibi ileri endoskopik yöntemlerle, kesi olmadan ve hastanede yatış süresi çok kısa olacak şekilde başarıyla tedavi edilebilmektedir.

Bu yazıda polip nedir, neden oluşur, polipler tehlikeli midir, nasıl alınır, EMR ve ESD nedir, aralarındaki farklar nelerdir ve hangi polipte hangi yöntem tercih edilir detaylı şekilde ele alacağım.

Polip Nedir? 

Polip, sindirim sistemi iç yüzeyini döşeyen mukozadan kaynaklanan ve bağırsak, mide veya yemek borusu içine doğru büyüyen doku çıkıntılarıdır. En sık kalın bağırsakta (kolon) görülmekle birlikte, mide ve rektumda da polipler saptanabilir. Polipler çoğu zaman belirti vermez ve genellikle başka bir nedenle yapılan endoskopi veya kolonoskopi sırasında tesadüfen tespit edilir.

Polip Neden Oluşur?

Polip oluşumunun tek bir nedeni yoktur; genellikle genetik yatkınlık, yaşam tarzı ve çevresel faktörler birlikte rol oynar.

Polip oluşumunu artıran faktörler

• İleri yaş
• Ailede polip veya kolon kanseri öyküsü
• Liften fakir, yağdan zengin beslenme
• Sigara ve alkol kullanımı
• Obezite ve hareketsiz yaşam
• Uzun süreli bağırsak iltihapları

Bu nedenle polipler özellikle 50 yaş sonrası daha sık görülür.

Polip Belirtileri Nelerdir?

Poliplerin büyük bir kısmı sessizdir; yani herhangi bir belirti vermez. Ancak bazı durumlarda aşağıdaki şikâyetlere yol açabilir:

• Dışkıda gizli veya açık kan
• Kabızlık veya ishal gibi bağırsak alışkanlığında değişiklik
• Karın ağrısı
• Kansızlık
• Rektal kanama

Belirti veren poliplerde genellikle boyut daha büyüktür veya polip sayısı fazladır.

Polip Tehlikeli midir? Kansere Dönüşür mü?

Bu, hastaların en çok korktuğu ve en çok arattığı sorudur. Her polip kanser değildir, ancak bazı polip türleri zaman içinde kansere dönüşme potansiyeline sahiptir. Özellikle adenomatöz polipler, yıllar içinde kansere dönüşebileceği için mutlaka çıkarılmalıdır. İşte bu nedenle poliplerin erken tespiti ve tamamen alınması, kolon ve mide kanserinden korunmanın en etkili yollarından biridir.

Polip Nasıl Tespit Edilir?

Poliplerin en güvenilir tespit yöntemi endoskopik incelemelerdir.

Tanıda kullanılan yöntemler

• Kolonoskopi (kalın bağırsak polipleri için altın standart)
• Gastroskopi (mide ve yemek borusu polipleri için)
• Gerekli durumlarda ileri görüntüleme yöntemleri

Kolonoskopi sırasında polipler hem görülür hem de aynı seansta çıkarılabilir.

Polip Nasıl Alınır? 

Poliplerin çıkarılmasına genel olarak polipektomi adı verilir. Polip çıkarma yöntemi; polibin boyutuna, şekline, tabanına ve yerleşimine göre belirlenir. Küçük polipler genellikle basit yöntemlerle alınırken, daha büyük ve yayvan poliplerde ileri endoskopik teknikler tercih edilir.

EMR Nedir? (Endoskopik Mukozal Rezeksiyon)

EMR, sindirim sistemi mukozasında yer alan ve yüzeyel olan poliplerin çıkarılmasında kullanılan bir endoskopik yöntemdir. Bu yöntemde polip altına sıvı verilerek kabartılır ve ardından özel bir snare (tel halka) ile polip tamamen çıkarılır. EMR özellikle orta boyutlu ve yüzeyel poliplerde oldukça etkilidir.

EMR hangi durumlarda tercih edilir?

• Yüzeyel, sınırlı poliplerde

• Kanser şüphesi düşük lezyonlarda

• Daha kısa sürede tamamlanması gereken işlemlerde

ESD Nedir? (Endoskopik Submukozal Diseksiyon)

ESD, daha büyük, yayvan veya erken evre kanser şüphesi taşıyan lezyonların tek parça (en bloc) olarak çıkarılmasını sağlayan ileri düzey bir endoskopik işlemdir. Bu yöntemde polip veya lezyon, altındaki dokular dikkatlice ayrılarak tamamen çıkarılır. ESD, deneyim gerektiren ve ileri uzmanlık isteyen bir işlemdir.

ESD hangi durumlarda tercih edilir?

• Büyük ve yayvan poliplerde
• Erken evre kanser şüphesi olan lezyonlarda
• Tek parça çıkarılması gereken durumlarda

EMR ile ESD Arasındaki Fark Nedir?

• EMR, daha basit ve hızlı bir işlemdir, genellikle parça parça çıkarım yapılabilir.
• ESD, daha uzun sürer ancak lezyonun tek parça çıkarılmasını sağlar ve patolojik değerlendirme açısından büyük avantaj sunar.

Hangi yöntemin uygun olduğu, tamamen polibin özelliklerine ve hastanın durumuna göre belirlenir.

Polip Alındıktan Sonra Ne Olur?

Polip çıkarıldıktan sonra mutlaka patolojik inceleme yapılır. Patoloji sonucu; polibin türünü, kanser riski olup olmadığını ve takip aralıklarını belirler. Çoğu hastada işlem sonrası aynı gün taburculuk mümkündür.

Polip Alındıktan Sonra Tekrarlar mı?

Evet, polipler tekrar edebilir; bu nedenle düzenli kontrol kolonoskopileri çok önemlidir. Takip sıklığı, çıkarılan polibin sayısına, boyutuna ve patoloji sonucuna göre belirlenir.

Polip Alımı Ameliyat Gerektirir mi?

Günümüzde poliplerin büyük bir kısmı ameliyata gerek kalmadan, endoskopik yöntemlerle alınabilmektedir. Ancak çok ileri evre kanser şüphesi olan veya endoskopik olarak çıkarılamayan durumlarda cerrahi gündeme gelebilir.

Ne Zaman Gastroenteroloji Uzmanına Başvurmalısınız?

• Kolonoskopide polip saptandıysa
• Ailenizde kolon veya mide kanseri öyküsü varsa
• Dışkıda kan veya açıklanamayan kansızlık varsa
• 50 yaş üzerindeyseniz ve hiç kolonoskopi yaptırmadıysanız

Doç. Dr. Emre Gerçeker – Gastroenteroloji Uzmanı

Poliplerin erken dönemde tespiti ve doğru endoskopik yöntemle tamamen çıkarılması, sindirim sistemi kanserlerinden korunmanın en etkili yoludur. EMR ve ESD gibi ileri endoskopik işlemler, uygun hastalarda ameliyatsız ve güvenli çözümler sunmaktadır.

Polip değerlendirmesi, kolonoskopi, EMR ve ESD işlemleri hakkında detaylı bilgi ve randevu için web sitem üzerinden benimle iletişime geçebilirsiniz.