Reflü Belirtileri Nelerdir?
Yemekten sonra göğsünüzde başlayan yanmayı, ağzınıza gelen acı-ekşi tadı veya geceleri artan öksürüğü yalnızca “mideme dokundu” diyerek geçiştiriyor olabilirsiniz. Ancak bu yakınmalar sık tekrarlıyorsa gastroözofageal reflü hastalığının habercisi olabilir. Reflü yalnızca mide yanmasına yol açmaz; boğazda gıcık, ses kısıklığı, yutma güçlüğü ve göğüs ağrısı gibi farklı belirtilerle de ortaya çıkabilir. Belirtilerin doğru değerlendirilmesi, gereksiz ilaç kullanımını önlemek ve yemek borusunda gelişebilecek hasarı erken belirlemek açısından önemlidir.
Reflü Nedir?
Reflü, mide içeriğinin yemek borusuna doğru geri kaçmasıdır. Zaman zaman yaşanan kısa süreli geri kaçışlar her zaman hastalık anlamına gelmez. Ancak şikâyetler sık tekrarlıyor, yaşam kalitesini bozuyor veya yemek borusunda hasara neden oluyorsa gastroözofageal reflü hastalığından söz edilebilir.
Mide ile yemek borusu arasındaki kas yapısının yeterince kapanmaması, mide içeriğinin yukarı doğru ilerlemesini kolaylaştırabilir. Fazla kilo, gebelik, mide fıtığı, sigara, büyük ve yağlı öğünler ile yemek sonrasında hemen yatmak şikâyetleri artırabilir.
En Sık Görülen Reflü Belirtileri Nelerdir?
- Göğüs kemiğinin arkasında yanma ve ekşime
- Ağza acı veya ekşi sıvı gelmesi
- Yiyeceklerin boğaza geri gelmesi
- Geğirme, şişkinlik ve bulantı
- Boğazda yanma veya takılma hissi
- Yutma sırasında güçlük ya da ağrı
- Gece artan öksürük ve uykudan yanarak uyanma
- Ses kısıklığı ve sürekli boğaz temizleme ihtiyacı
Göğüste yanma ve ağıza mide içeriği gelmesi reflünün klasik belirtileridir. Kronik öksürük ve ses kısıklığı da görülebilir; ancak bu yakınmalar yalnızca reflüye özgü değildir.
Reflü Ağrısı Nerede Hissedilir?
Reflü ağrısı çoğunlukla göğüs kemiğinin arkasında başlar ve boğaza doğru yükselen bir yanma şeklinde hissedilir. Bazı kişilerde mide üst kısmında baskı, ekşime veya rahatsızlık görülebilir. Şikâyetler yağlı bir öğünden sonra, uzanırken ya da gece saatlerinde artabilir.
Reflüye bağlı göğüs ağrısı ile kalp kaynaklı ağrıyı yalnızca hissediliş biçimine bakarak kesin olarak ayırmak mümkün değildir. Yeni başlayan veya şiddetli göğüs ağrısı mutlaka tıbbi olarak değerlendirilmelidir.
Boğaz Reflüsü Belirtileri Nelerdir?
Mide içeriğinin yemek borusunun üst bölümüne, boğaza ve gırtlağa ulaşması laringofaringeal reflü veya halk arasındaki adıyla boğaz reflüsü olarak tanımlanabilir. Bu kişilerde belirgin mide yanması bulunmayabilir.
Sabahları ses kısıklığı, geçmeyen kuru öksürük, boğazda gıcık, sık boğaz temizleme, ağızda kötü tat veya boğazda bir şey varmış hissi görülebilir. Bununla birlikte alerji, astım, enfeksiyonlar ve ses teli hastalıkları da benzer şikâyetlere neden olabilir. Yalnızca öksürük veya ses kısıklığı bulunması, tek başına reflü tanısı koydurmaz.
Gece Reflüsü Nasıl Anlaşılır?
Gece reflüsünde yanma, öksürük veya ağza acı su gelmesi kişiyi uykudan uyandırabilir. Sabahları boğazda yanma, ağızda kötü tat ve ses kısıklığı yaşanabilir. Akşam geç saatte yemek yemek ve yemeğin ardından kısa sürede uzanmak belirtileri artırabilir.
Gece şikâyeti yaşayan kişilerde son öğün ile yatış arasında yaklaşık üç saat bırakılması, yatağın baş kısmının yükseltilmesi ve kişiye dokunan yiyeceklerin belirlenmesi yararlı olabilir. Yalnızca yastık sayısını artırmak yerine gövdenin üst bölümünü yükseltmek daha uygun olabilir.
Reflü Tanısı Nasıl Konur?
Tipik yakınmaları bulunan ve alarm belirtisi olmayan kişilerde tanı çoğunlukla şikâyetler ve tıbbi öykü üzerinden değerlendirilir. Gerekli görülürse belirli bir süre asit baskılayıcı tedavi denenebilir.
Yutma güçlüğü, kanama, kansızlık veya kilo kaybı varsa; belirtiler tedaviye rağmen devam ediyorsa ya da sık tekrarlıyorsa endoskopi yapılabilir. Endoskopi, yemek borusundaki tahrişi ve reflüye bağlı komplikasyonları göstermeye yardımcı olur. Endoskopinin normal olması reflüyü her zaman dışlamaz. Tanının netleşmediği durumlarda yemek borusuna kaçan asit ve diğer mide içeriği 24 saatlik pH-impedans ölçümüyle araştırılabilir.
Reflü Belirtilerini Azaltmak İçin Ne Yapılabilir?
Tedavi hastanın şikâyetlerinin sıklığına ve yemek borusunda hasar bulunup bulunmadığına göre planlanır. Fazla kilosu olan kişilerde kilo vermek, büyük öğünlerden kaçınmak, sigarayı bırakmak ve yemekten hemen sonra uzanmamak belirtileri azaltabilir.
Her hastaya aynı yasak listesini vermek doğru değildir. Kahve, çikolata, yağlı yemekler, alkol, domatesli ürünler veya baharatlı yiyeceklerden hangisinin şikâyet oluşturduğu kişisel olarak belirlenmelidir. Gerekli hastalarda antiasitler, aljinatlar veya mide asidini azaltan ilaçlar kullanılabilir. İlaç seçimi ve kullanım süresi gastroenteroloji uzmanı tarafından planlanmalıdır.
Hangi Reflü Belirtilerinde Doktora Başvurulmalıdır?
Aşağıdaki belirtiler varsa şikâyetler yalnızca reflü olarak değerlendirilmemelidir:
- Lokmaların takılması veya giderek artan yutma güçlüğü
- Ağrılı yutma ve sürekli kusma
- Açıklanamayan kilo kaybı veya kansızlık
- Kanlı kusma ya da siyah dışkılama
- Tedaviye rağmen geçmeyen şikâyetler
- Ani başlayan, baskı şeklinde şiddetli göğüs ağrısı
Göğüs ağrısına nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı veya kola ve çeneye yayılan ağrı eşlik ediyorsa reflü olduğu düşünülerek beklenmemeli, acil yardım alınmalıdır.
Reflü Belirtileri İçin Gastroenteroloji Muayenesi
Tekrarlayan reflü belirtilerinde yalnızca mide ilacı kullanmak şikâyetlerin gerçek nedenini gizleyebilir. Doç. Dr. Emre Gerçeker tarafından gerçekleştirilecek gastroenteroloji değerlendirmesinde hastanın belirtileri, kullandığı ilaçlar ve risk faktörleri incelenebilir; gerekli durumlarda endoskopi veya reflü ölçümü planlanabilir.
Sonuç
Reflü belirtileri yalnızca mide yanmasıyla sınırlı değildir. Ağıza acı su gelmesi, gece öksürüğü, ses kısıklığı ve yutma güçlüğü de değerlendirilmesi gereken belirtiler arasındadır. Ara sıra yaşanan hafif şikâyetlerle sürekli tekrarlayan reflü hastalığını birbirinden ayırmak önemlidir. Yakınmalarınız sıklaşıyor, uykunuzu bölüyor veya yutma güçlüğü gibi alarm belirtileri eşlik ediyorsa gastroenteroloji uzmanına başvurmanız doğru tanı ve kişiye uygun tedavi açısından önem taşır.
Sıkça Sorulan Sorular
Reflü İle Gastrit Aynı Hastalık Mıdır?
Hayır. Reflü mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçmasıdır. Gastrit ise mide iç yüzeyinin iltihaplanmasıdır. İki hastalık aynı kişide birlikte bulunabilir.
Reflü Sırt Ağrısı Yapar Mı?
Reflüye bağlı yanma bazen göğüsten sırta doğru yayılabilir. Ancak sırt ağrısının kalp, akciğer, kas-iskelet veya safra kesesi gibi farklı nedenleri bulunabileceğinden değerlendirme gerekir.
Reflü Nefes Darlığı Yapar Mı?
Reflü bazı kişilerde öksürük, hırıltı veya astım şikâyetlerinde artışla ilişkili olabilir. Yeni başlayan nefes darlığı ise yalnızca reflüye bağlanmamalı ve gecikmeden değerlendirilmelidir.
Hamilelikte Reflü Belirtileri Artar Mı?
Gebelik hormonları ve büyüyen rahmin karın içi basıncı artırması nedeniyle reflü şikâyetleri sıklaşabilir. İlaç kullanılmadan önce kadın hastalıkları ve doğum uzmanına danışılmalıdır.
Reflü Tamamen Geçer Mi?
Reflü birçok kişide yaşam tarzı düzenlemeleri ve uygun tedaviyle kontrol altına alınabilir. Ancak kilo artışı, geç yemek veya tedavinin bırakılması sonrasında şikâyetler tekrar edebilir.
Reflü İçin Hangi Bölüme Gidilir?
Sık tekrarlayan mide yanması, ağza acı su gelmesi veya yutma şikâyetlerinde gastroenteroloji bölümüne başvurulmalıdır. Boğaz belirtilerinde KBB değerlendirmesi de gerekebilir.
Bu yazı bilgilendirme amaçlı olup tanı ve tedavi için değildir. Tanı ve tedavi için uzman hekime başvurunuz.
